Ζούμε σε μια εποχή όπου η πληροφορία βρίσκεται παντού στο instagram, στο TikTok, στις ομαδικές συνομιλίες, στις ειδήσεις, στα σχολικά βιβλία. Όμως, το να έχεις πρόσβαση στην πληροφορία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κατέχεις τη γνώση.
Για έναν μαθητή Λυκείου, η κριτική σκέψη δεν είναι απλώς μια ενότητα στην Έκθεση. Είναι η ικανότητα να ξεχωρίζει την αλήθεια από το fake news, το επιχείρημα από το συναίσθημα και την ουσία από τον «θόρυβο».
Γιατί είναι η πιο σημαντική δεξιότητα σήμερα;
Προστασία από την Παραπληροφόρηση: Στο διαδίκτυο, οι αλγόριθμοι μας δείχνουν συχνά αυτό που θέλουμε να δούμε, όχι απαραίτητα αυτό που ισχύει. Η κριτική σκέψη μας διδάσκει να αναρωτιόμαστε: «Ποια είναι η πηγή; Ποιος το γράφει και γιατί;»
Βελτίωση της Σχολικής Επίδοσης: Τα θέματα των εξετάσεων πλέον απαιτούν συνδυαστική σκέψη. Δεν αρκεί η αποστήθιση. Ο μαθητής που κρίνει, συγκρίνει και αξιολογεί τα δεδομένα, μπορεί να ανταποκριθεί σε οποιοδήποτε «άγνωστο» θέμα.
Αυτονομία και Προσωπικότητα: Κριτική σκέψη σημαίνει να σχηματίζεις τη δική σου άποψη βασισμένη σε λογικά επιχειρήματα, αντί να υιοθετείς άκριτα τις απόψεις των άλλων (influencers, φίλων ή των media).
3 Ερωτήσεις που πρέπει να κάνεις πριν αποδεχτείς κάτι ως αλήθεια
Για να εξασκήσεις το «κριτικό σου μυαλό» καθημερινά, δοκίμασε να ρωτάς τα εξής:
• Ποιες είναι οι αποδείξεις; Υπάρχουν δεδομένα, έρευνες ή λογικά βήματα που στηρίζουν αυτή την άποψη;
• Υπάρχει άλλη οπτική γωνία; Πώς θα έβλεπε αυτό το ζήτημα κάποιος με αντίθετη άποψη;
• Ποιος είναι ο σκοπός του μηνύματος; Θέλει να με ενημερώσει, να με πείσει να αγοράσω κάτι ή να με κάνει να θυμώσω;
Η Κριτική Σκέψη στο Φροντιστήριο
Στο φροντιστήριό ο στόχος δεν είναι να προσφέρουμε έτοιμες απαντήσεις προς αποστήθιση. Επενδύουμε στον διάλογο και στην ανάλυση, βοηθώντας τους μαθητές να αναπτύξουν τα δικά τους νοητικά «εργαλεία». Θέλουμε μαθητές που όχι μόνο γνωρίζουν την ύλη, αλλά ξέρουν και πώς να σκέφτονται πάνω σε αυτήν.
Θυμήσου: Η γνώση είναι δύναμη, αλλά η κριτική σκέψη είναι το τιμόνι που σε οδηγεί στη σωστή κατεύθυνση.
